Горбач Т. С. - Маловідомий документ Казимира ІІІ від 1367 року про затвердження купівлі Отто Пілецьким двох сіл поблизу Ланцута (2025)

  ARCHIVE (All issues) /     Content (2025, Issue 1)Ukrainian English

Horbach Tymur

A little-known Casimir’s III document from 1367 confirming purchase by Otto of Pilcza of two villages near Łańcut

Section: Publication of Documents

Abstract: The purpose of the study is to research and publish the text of a little-known royal document of 1367 about the confirmation of the purchase by the governor of the of the Rus Otto of Pilcza of two villages near the city of Łańcut from the brothers Ostanko and Dershniak of Ozhovicze. Presentation of the circumstances of the transaction and biographies of its participants. Methodology. To prepare the introductory article, which is based on a comparison of information gleaned from the published document and already open sources, general historical research methods were used, primarily chronological, historical-systemic, retrospective, and the method of comparative studies. An attempt to reconstruct the biographies of the participants of the agreement was made using the prosopographic method. Paleographic and descriptive methods were used for the diplomatic analysis of the source text. Scientific novelty. An unpublished legal document of 1367 on the history of land relations in Rus during the reign of king Casimir III has been brought to the attention of researchers. The text of the royal document with accompanying commentary is published for the first time. Conclusions. On February 11, 1367, the chancellery of the Polish king Casimir III, at the request of the brothers Ostanko and Dershniak of Ozhovicze, issued a document by which the king approved the agreement to sell the villages of Kosina and Mikulice to the governor of the Rus Otto of Pilcza for 200 kopas of Bohemia groschen. The content of the document reveals hitherto unknown representatives of the Ruthenian nobility, and also provides valuable information about the process of forming the Łańcut possessions of Otto of Pilcza.

Keywords: Casimir III, Otto of Pilcza, Rus, Łańcut, Ruthenian nobility, diplomatics.


Author(s) citation:

Cite:
Horbach Tymur. (2025). A little-known Casimir’s III document from 1367 confirming purchase by Otto of Pilcza of two villages near Łańcut. Manuscript and book heritage of Ukraine, (1) 183-198 . https://doi.org/10.15407/rksu.36.183

References:

  1. Hramoty XIV st. [Documents of the 14th century] / M.M. Peshchak (Comp.); V.M. Rusanivskyi (Ed.). Kyiv, 1974. 256 p. [In Ukrainian].
  2. Zazuliak Yu. Startsi ta yikhni svidchennia u mezhovomu sudochynstvi Ruskoho voievodstva pershoi polovyny XVI st. [Old Men and Their Testimonies in the Perambulation of Borders during the First Half of the 16th century (Evidence from the Rus Palatinate)]. Sotsium [Society]. 2015. Iss. 11—12, pp. 11—33. [In Ukrainian].
  3. Fond 83. Unit 51. Fols. 276—277. Institute of Manuscript of the V.I. Vernadskyi National Library of Ukraine.
  4. Kataloh kolektsii dokumentiv Kyivskoi arkheohrafichnoi komisii. 1369—1899 [Catalogue of the collection of documents of the Kyiv Archeographic Commission] / Ya.R. Dashkevych, L.A. Protsenko, Z.S. Khomutetska (Comps.); I.O. Hurzhii (Ed.). Kyiv, 1971. 184 [2] p. [In Ukrainian].
  5. Kataloh perhamentnykh dokumentiv Tsentralnoho derzhavnoho istorychnoho arkhivu URSR u Lvovi. 1233—1799 [Catalogue of parchment documents of the Central State Historical Archive of the Ukrainian SSR in Lviv] / O.A. Kupchynskyi and E. Y. Ruzhytskyi (Comps.); Ya.P. Kis (Ed.). Kyiv, 1972. 675 p. [In Ukrainian].
  6. Kupchynskyi O. Akty ta dokumenty Halytsko-Volynskoho kniazivstva XIII — pershoi polovyny XIV stolittia. Doslidzhennia. Teksty [Acts and documents of the Galicia-Volyn principality of the 13th — first half of the 14th century. Research. Texts]. Lviv, 2004. 1282 [1] p. [In Ukrainian and Latin].
  7. Kupchynskyi O. Zabuti ta nevidomi staroukrainski hramoty XIV — pershoi polovyny XV st. [Forgotten and unknown old Ukrainian documents of the 14th — first half of the15th century]. Zapysky Naukovoho tovarystva imeni Shevchenka [Notes of the Shevchenko Scientific Society]. Lviv, 1997. Vol. 233, pp. 333—359. [In Ukrainian].
  8. Moldovan A.M. Piat novonaidennykh ukrainskikh gramot kontsa XIV — nachala XV v. [Five newly discovered Ukrainian charters from the late 14th — early 15th centuries]. Lingvisticheskoe istochnikovedenie i istoriia russkogo iazyka. 2000 [Linguistic source studies and history of the Russian language. 2000]. Moscow, 2000. Pp. 261—276. [In Russian].
  9. Odnorozhenko O. Rodova heraldyka Ruskoho korolivstva ta Ruskykh zemel Korony Polskoi XIV—XVI st. [Family heraldry of the Ruthenian Kingdom and Ruthenian Lands of the Polish Crown of the 14th — 16th centuries]. Kharkiv, 2009. 312 p. [In Ukrainian].
  10. Pashin S. Peremyshlskaia shliahta vtoroi poloviny XIV — nachala XVI veka. Istoriko-genealogicheskoe issledovanie [Przemyśl nobility of the second half of the 14th — early 16th centuries. Historical and genealogical research]. Tiumen, 2001. 172 p. [In Russian].
  11. Petrushevich A. O sobornoi Bogorodichnoi tserkvi i sviatiteliakh v Galiche [About the Cathedral Church of the Virgin Mary and the Saints in Galich]. Galickii istoricheskii sbornik [Galician Historical Collection]. Lviv, 1860. Iss. 3. 59, CLXXIX, [3] p. [In Russian].
  12. Rozov V. Ukrainski hramoty. Tom pershyi: XIV v. i persha pol. XV v. [Ukrainian documents. Volume 1: XIV century and first half of the 15th century]. Kyiv, 1928. [4], 176, 75, IX p. [In Ukrainian and Russian].
  13. Romanovskyi V. Kolektsiia, shcho nalezhala “Komissii dlia razbora drevnikh aktov” [Collection belonging to the “Commission for the Study of ancient records”]. Tsentralnyi arkhiv starodavnikh aktiv u Kyievi [Central Archives of Historical Records in Kyiv]. Kyiv, 1929. Pp. 146—151. [In Ukrainian].
  14. Smutok I. Ruska shliakhta Peremyshlskoi zemli (XIV—XVIII st.). Istoryko-henealohichne doslidzhennia [Ruthenian nobility of the Przemyśl land (14th — 18th centuries). Historical and genealogical research]. Lviv, 2017. 503, [1] p. [In Ukrainian].
  15. Fond 220. Inventory 1. Unit 34. Central State Historical Archives of Ukraine in Kyiv.
  16. Fond 12. Inventory 1. Unit 12. Pp. 652—653. Central State Historical Archives of Ukrainein Lviv.
  17. Centralnyi gosudarstvennyi istoricheskii arhiv USSR v Kieve. Putevoditel. [Central State Historical Archive of Ukrainian SSR in Kyiv. Guide] / A.V. Bondarevskii, L.M. Otlivanova,S.D. Pilkevich, V.I. Sheludchenko (Eds). Kyiv, 1958. 348 p. [In Russian].
  18. Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie. Lwów, 1872. Vol. 3. VII, 313 p.
  19. Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie. Lwów, 1878. Vol. 7. VI, 325 p.
  20. Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie. Lwów, 1880. Vol. 8. VI, 351 p.
  21. Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie. Lwów, 1888. Vol. 13. XIV, [2], 729, [1] p.
  22. Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie. Lwów, 1901. Vol. 17. LVIII, 660 p.
  23. Berdecka A. Lokacje i zagospodarowanie miast królewskich w Małopolsce za Kazimierza Wielkiego (1333—1370). Wrocław, 1982. 182, [67] p.
  24. Boniecki A. Herbarz polski. Warszawa, 1901. Vol. 4. [4], 400, IV, [2] p.
  25. Budzyński Z., Kelman J. Ludność Markowej w epoce nowożytnej. Dynamika i specyfika rozwoju społeczności lokalnej do 1914 r. Markowa — sześć wieków tradycji. Z dziejów społeczeństwa i kultury / W. Blajer, J. Tejchma (Eds.). Markowa, 2005. Pp. 217—236.
  26. Codex epistolaris saeculi decimi quinti / A. Lewicki (Comp.). Kraków, 1894. Vol 3. LXXX, [2], 665, [1] p.
  27. Dybek E. Lokacje na prawie niemieckim w ziemi przemyskiej w latach 1345—1434. Lublin, 2004. 242, [1] p.
  28. Dzieje Olkusza i regionu olkuskiego / F. Kiryk and R. Kołodziejczyk (Eds.). Warszawa; Kraków, 1978. Vol. 1. 576 p.
  29. Gąsiorowski A. Itinerarium króla Kazimierza Wielkiego. Materiały 1333—1370. Roczniki Historyczne. 1998. Vol. 64, pp. 175—208.
  30. Jaros S. Iterationen im Grenzraum: Akteure und Felder multikonfessioneller Herrschaftsaushandlungin Kronruthenien (1340—1434). Berlin; Boston, 2021. 564 p. doi: https://doi.org/10.1515/9783110748727
  31. Jasiński K. Jakub z Ossowy. Polski Słownik Biograficzny. Wrocław, 1963. Vol. 10/4. Pp. 362—363.
  32. Karczewski D. Uwagi o początkach osadnictwa klucza łańcuckiego (druga połowa XIV wieku). Narodziny Rzeczypospolitej. Studia z dziejów średniowiecza i czasów wczesnonowożytnych/ W. Bukowski and T. Jurek (Eds.). Kraków, 2012. Vol. 1. Pp. 583—594.
  33. Katalog dokumentów pergaminowych ze zbiorów Tomasza Niewodniczańskiego w Bitburgu/ oprac. J. Tomaszewicz i M. Zdanek ; pod. red. W. Bukowskiego. Kraków, 2004. XXII, 290, [24] p.
  34. Klebowicz G. Organizacja parafialna diecezji przemyskiej obrządku łacińskiego w XIV—XVI wieku. Lublin, 2013. 658, [3] p.
  35. Kodeks dyplomatyczny Małopolski / F. Piekosiński (Ed.). Kraków, 1887. Vol. 3. XXXII, 480 p.
  36. Myśliński K. Dzieje kariery politycznej w średniowiecznej Polsce: Dymitr z Goraja 1340—1400. Lublin, 1981. 282, [2] p.
  37. Radzimiński A. Prałaci i kanonicy kapituły katedralnej płockiej w XIV i w I poł. XV w. Studium prozopograficzne. Toruń, 1993. Vol. 2. 174, [1] p.
  38. Sikora F. Krąg rodzinny i dworski Dymitra z Goraja i jego rola na Rusi. Genealogia —kręgi zawodowe i grupy interesu w Polsce średniowiecznej / J. Wroniszewski (Ed.). Toruń, 1989. Pp. 55—89.
  39. Sperka J. Otoczenie Władysława Opolczyka w latach 1370—1401. Studium o elicie władzyw relacjach z monarchą. Katowice, 2006. 477, [1] p.
  40. Szust Z. Średniowiecze Łańcuta. Łańcut, 1957. 90, [2] p.
  41. Tęgowski J. Okoliczności wstąpienia na tron halicko-wołyński Piasta mazowieckiego Bolesława Trojdenowica (nieznane dokumenty ruskie z XIV wieku). Studia Podlaskie. Białystok, 2009/2010. Vol. 18. Pp. 313—328.
  42. Urzędnicy centralni i nadworni Polski. Spisy / Chłapowski, S. Ciara, L. Kądziela, T. Nowakowski, E. Opaliński, G. Rutkowska, T. Zielińska (Comps.); A. Gąsiorowski (Ed.). Kórnik, 1992. 220 p.
  43. Urzędnicy małopolscy XII—XV wieku. Spisy / J. Kurtyka, T. Nowakowski, F. Sikora, A. Sochacka, P.K. Wojciechowski, B. Wyrozumska (Comps.); A. Gąsiorowski (Ed.). Wrocław, 1990. 377 p.
  44. Urzędnicy wielkopolscy XII—XV wieku. Spisy / M. Bielińska, A. Gąsiorowski, J. Łojko (Comps.); A. Gąsiorowski (Ed.). Wrocław, 1985. 242, [1] p.
  45. Urzędnicy województwa ruskiego XIV—XVIII wieku: (ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy / K. Przyboś (Comp.). Wrocław, 1987. 415 p.
  46. Wolski M. O przejęciu przez bożogrobców z Przeworska parafi i w Urzejowicach wdiecezji przemyskiej. Roczniki Historyczne. 2024. Vol. 90, pp. 147—163. doi: https://doi.org/10.12775/RH.2024.05
  47. Wyrozumska B. Otto z Pilicy (z Pilczy, Pilecki) h. Topór. Polski Słownik Biograficzny. Wrocław, 1979. Vol. 24/4. Pp. 634—635.
  48. Wyrozumski J. Przedbór z Brzezia h. Zadora. Polski Słownik Biograficzny. Wrocław, 1985. Vol. 28/4. Pp. 698—699.
  49. Kolekcja dr. Tomasza Niewodniczańskiego. Sygn.: Perg. 40. Zamek Królewski w Warszawie— Muzeum, dep. Deutsch-Polnische Stiftung Kulturpflege und Denkmalschutz.
  50. Zbiór dokumentów małopolskich / S. Kuraś and I. Sułkowska-Kuraś (Comps.). Wrocław, 1969. Pt. 4. XXXI, [1], 332 p.
  51. Zbiór dokumentów małopolskich / I. Sułkowska-Kuraś and S. Kuraś (Comps.). Wrocław, 1970. Pt. 5. XXXVI, 450 p.
  52. Zdanek M. Mikułowice. Słownik historyczno-geograficzny województwa krakowskiegow średniowieczu / W. Bukowski, J. Laberschek, A. Marzec, M. Mikuła, K. Nabiałek, M. Wolski, M. Zdanek (Comps.); W. Bukowski (Ed.). Kraków, 2011. Pt. 4/3. Pp. 469—474.